Đi một chuyến quốc tế từ sân bay Việt Nam, hành khách qua lần lượt năm chốt: làm thủ tục với hãng, hải quan (chỉ khi có hàng phải khai), kiểm tra an ninh, kiểm soát xuất cảnh của biên phòng, rồi tới cửa ra máy bay. Khi về, thứ tự gần như đảo ngược: kiểm soát nhập cảnh, nhận hành lý, hải quan, rồi ra sảnh đón. Biết trình tự này và biết mỗi chốt kiểm cái gì giúp bạn chuẩn bị đúng giấy tờ và không xếp nhầm hàng.
Ba cơ quan bạn gặp ở cửa khẩu sân bay
Ở một cửa khẩu hàng không, ngoài hãng bay và cảng, có ba lực lượng nhà nước làm việc với hành khách:
- Biên phòng cửa khẩu: kiểm soát xuất cảnh, nhập cảnh, tức là kiểm tra người. Họ xem hộ chiếu, thị thực, đối chiếu khuôn mặt và các cơ sở dữ liệu.
- Hải quan: kiểm tra hàng hoá, hành lý, tiền mặt, vàng mang theo người.
- Kiểm dịch: y tế, động vật, thực vật. Thường chỉ chú ý khi có dịch bệnh, hoặc khi khách mang theo động vật, cây cối, thực phẩm tươi.
Kiểm tra an ninh hàng không, nơi soi người và đồ xách tay, do lực lượng an ninh của cảng đảm nhận và áp dụng cho cả chuyến nội địa lẫn quốc tế.
Trình tự khi xuất cảnh
- Làm thủ tục với hãng: nhân viên kiểm hộ chiếu, thị thực của nước đến, vé chiều về nếu nước đến yêu cầu. Gửi hành lý ký gửi, nhận thẻ lên máy bay.
- Hải quan: chỉ phải ghé khi bạn mang theo thứ phải khai, như tiền mặt vượt mức quy định, vàng, hàng hoá tạm xuất để tái nhập (máy quay, thiết bị chuyên dụng mang đi rồi mang về). Không có gì phải khai thì đi qua.
- Kiểm tra an ninh: soi người, đồ xách tay theo quy định của cảng.
- Kiểm soát xuất cảnh: trình hộ chiếu và thẻ lên máy bay cho biên phòng ở quầy, hoặc dùng cổng tự động nếu đủ điều kiện.
- Khu cách ly quốc tế: khu miễn thuế, phòng chờ, cửa ra máy bay. Từ đây bạn đã xuất cảnh về mặt thủ tục, không tự ý quay ra sảnh được.
Ở một số sân bay, thứ tự an ninh và xuất cảnh có thể đổi chỗ cho nhau tuỳ thiết kế nhà ga. Chỉ cần đi theo biển chỉ dẫn "Khởi hành quốc tế".
Trình tự khi nhập cảnh
- Kiểm soát nhập cảnh: xếp hàng đúng làn. Ở sân bay Việt Nam thường có làn cho công dân Việt Nam, làn cho người nước ngoài, làn ưu tiên cho tổ bay, ngoại giao, người cần hỗ trợ.
- Nhận hành lý: xem màn hình để biết băng chuyền số mấy.
- Hải quan: chọn luồng. Luồng xanh dành cho người không có hàng phải khai; luồng đỏ dành cho người có hàng phải khai. Hành lý có thể được soi chiếu thêm ngay tại khu này.
- Sảnh đến: từ đây bạn đã nhập cảnh, ra ngoài gặp người đón.
Ở nhiều nước khác, trình tự cũng như vậy, nhưng có nơi yêu cầu điền thẻ nhập cảnh, khai hải quan điện tử trước khi lên máy bay hoặc trước khi tới quầy. Tính tới năm 2026, nhiều điểm đến châu Á đã chuyển sang khai trực tuyến, ví dụ Singapore có thẻ nhập cảnh điện tử, Thái Lan có thẻ nhập cảnh kỹ thuật số áp dụng từ năm 2025, Nhật Bản có hệ thống khai báo trực tuyến cho khách đến. Hãy tra trang chính thức của nước đến, tránh các trang trung gian thu phí.
Những thứ phải khai hải quan khi qua sân bay Việt Nam
Đa số hành khách đi du lịch, thăm thân không phải khai gì. Bảng dưới gom các trường hợp phải khai phổ biến, theo quy định hiện hành tính tới năm 2026. Con số có thể thay đổi; xem trang của Cục Hải quan để chắc.
| Mang theo | Mức phải khai (mỗi người) |
|---|---|
| Ngoại tệ tiền mặt | Trên 5.000 USD hoặc ngoại tệ khác tương đương |
| Tiền đồng Việt Nam tiền mặt | Trên 15 triệu đồng |
| Vàng trang sức, mỹ nghệ | Tổng khối lượng trên 300 gam |
| Hành lý vượt định mức miễn thuế | Rượu, thuốc lá, đồ dùng cá nhân vượt định mức nhập cảnh |
| Hàng tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập | Thiết bị nghề nghiệp mang đi rồi mang về, để không bị tính thuế khi quay lại |
| Hàng thuộc danh mục có điều kiện | Thuốc chữa bệnh số lượng lớn, động thực vật, cổ vật, vũ khí thể thao... |
Khai hải quan ở Việt Nam hiện có thể làm trên tờ khai giấy tại khu hải quan, hoặc khai điện tử ở những cửa khẩu đã triển khai. Khai đúng và giữ bản tờ khai có xác nhận là cách tránh rắc rối khi mang số tiền đó ra lại hoặc vào lại.
Kiểm soát xuất nhập cảnh: quầy hay cổng tự động
Ở quầy biên phòng
Cán bộ biên phòng kiểm hộ chiếu, thị thực, có thể yêu cầu nhìn vào camera để đối chiếu khuôn mặt, hỏi ngắn mục đích chuyến đi. Với người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam, giấy tờ thường là thị thực điện tử. Từ ngày 15/8/2023, Việt Nam cấp thị thực điện tử có thời hạn tới 90 ngày cho công dân mọi nước và vùng lãnh thổ, cùng với danh sách nước được miễn thị thực trong thời gian nhất định.
Cổng kiểm soát tự động
Một số sân bay quốc tế lớn ở Việt Nam đã lắp cổng kiểm soát tự động cho công dân Việt Nam. Khách quét hộ chiếu gắn chip, nhìn vào camera để đối chiếu khuôn mặt, cổng mở. Điều kiện sử dụng, như loại giấy tờ được chấp nhận và có cần đăng ký trước hay không, thay đổi theo từng giai đoạn; xem thông báo của cảng và lực lượng biên phòng cửa khẩu. Nhiều nước khác có cổng tự động riêng cho công dân của họ, một số mở cho khách nước ngoài đã đăng ký.
Giấy tờ cần chuẩn bị trước khi ra sân bay
- Hộ chiếu còn hạn: nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh. Hãng có thể từ chối chở nếu hộ chiếu không đạt yêu cầu của nước đến, dù bạn vẫn xuất cảnh Việt Nam được.
- Thị thực hoặc giấy phép du lịch điện tử của nước đến và, nếu cần, của nước quá cảnh. Một số nước miễn thị thực nhưng vẫn yêu cầu đăng ký điện tử trước.
- Vé chiều về hoặc vé đi tiếp: nhiều nước và nhiều hãng yêu cầu khi nhập cảnh diện du lịch.
- Thông tin chỗ ở và đôi khi bằng chứng tài chính, bảo hiểm du lịch, tuỳ nước.
- Giấy tờ cho trẻ em: hộ chiếu riêng của trẻ; trường hợp trẻ đi cùng một trong hai bố mẹ hoặc đi với người khác, một số nước yêu cầu giấy đồng ý của bố mẹ còn lại.
Lưu bản chụp hộ chiếu, thị thực và vé trong điện thoại và trong email, phòng khi cần.
Mẹo cho người lần đầu qua cửa khẩu sân bay
- Điền sẵn mọi tờ khai trực tuyến trước khi ra sân bay; mạng ở nhà ga có thể chậm.
- Không dùng điện thoại, không chụp ảnh ở khu kiểm soát xuất nhập cảnh và hải quan, vì đây là khu vực cấm chụp ở nhiều nước.
- Trả lời câu hỏi của cán bộ ngắn gọn, đúng sự thật: mục đích chuyến đi, ở đâu, bao lâu.
- Mang thuốc cá nhân thì giữ trong hộp gốc kèm đơn thuốc, nhất là thuốc có chất hướng thần, vì nhiều nước kiểm soát chặt.
- Thực phẩm tươi, thịt, trái cây thường bị cấm mang vào nhiều nước; khai thật nếu có, vì phạt ở một số nước rất nặng.
- Đến sân bay sớm hơn với chuyến quốc tế, khuyến nghị phổ biến là khoảng 3 giờ trước giờ bay, nhất là mùa lễ Tết khi quầy biên phòng đông.
Câu hỏi thường gặp
Thủ tục xuất cảnh ở sân bay gồm những bước nào?
Thường gồm làm thủ tục với hãng và gửi hành lý, hải quan nếu có hàng phải khai, kiểm tra an ninh, kiểm soát xuất cảnh của biên phòng, rồi vào khu cách ly tới cửa ra máy bay. Thứ tự an ninh và xuất cảnh có thể đổi tuỳ thiết kế nhà ga.
Mang bao nhiêu tiền mặt qua sân bay Việt Nam phải khai báo?
Theo quy định tính tới năm 2026, mang trên 5.000 USD (hoặc ngoại tệ khác tương đương) hoặc trên 15 triệu đồng tiền mặt phải khai hải quan. Khai đúng và giữ tờ khai có xác nhận giúp tránh rắc rối khi mang số tiền đó ra hoặc vào lại.
Luồng xanh và luồng đỏ hải quan khác nhau thế nào?
Luồng xanh dành cho khách không có hàng phải khai, đi qua nhanh nhưng vẫn có thể bị kiểm tra ngẫu nhiên. Luồng đỏ dành cho khách có hàng phải khai như tiền mặt vượt mức, hàng vượt định mức miễn thuế, hàng có điều kiện.
Hộ chiếu còn bao lâu thì đi nước ngoài được?
Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh, một số nước chỉ cần còn hạn suốt thời gian lưu trú. Hãng bay có thể từ chối chở nếu hộ chiếu không đáp ứng yêu cầu của nước đến, nên kiểm tra trước khi đặt vé.
Thị thực điện tử Việt Nam có thời hạn bao lâu?
Từ ngày 15/8/2023, Việt Nam cấp thị thực điện tử có thời hạn tới 90 ngày cho công dân mọi nước và vùng lãnh thổ, có thể nhập cảnh một lần hoặc nhiều lần. Người nước ngoài nên xin trên cổng thông tin chính thức của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.
