Cách đọc thẻ lên máy bay: mã đặt chỗ, nhóm lên máy bay, giờ đóng cửa

Thẻ lên máy bay (boarding pass) cho bạn biết năm điều cần thiết nhất: bạn là ai, bay chuyến nào, ngồi ghế nào, lên máy bay ở cửa nào và phải có mặt ở cửa lúc mấy giờ. Dòng quan trọng nhất không phải giờ cất cánh mà là giờ lên máy bay và giờ đóng cửa; nhiều người lỡ chuyến chỉ vì nhìn nhầm hai mốc này. Phần còn lại, gồm mã đặt chỗ, nhóm lên máy bay, số thứ tự và mã vạch, là thông tin để nhân viên và máy quét làm việc nhanh.

Các ô trên thẻ lên máy bay và ý nghĩa

Mỗi hãng trình bày một kiểu, nhưng nội dung gần như giống nhau vì cùng theo một chuẩn của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Bảng dưới gom các ô bạn sẽ gặp, kèm tên tiếng Anh thường in trên thẻ.

Ba mốc giờ: đừng nhầm giờ cất cánh với giờ có mặt

Trên thẻ thường có ba mốc, và mỗi mốc phục vụ một việc khác nhau.

• Giờ khởi hành theo lịch: là giờ máy bay dự kiến đóng cửa và được kéo lùi khỏi vị trí đỗ, chứ không phải lúc bánh xe rời đường băng. Từ lúc rời vị trí đỗ tới lúc cất cánh có thể mất thêm 10–30 phút lăn và chờ ở sân bay đông.
• Giờ lên máy bay: thường sớm hơn giờ khởi hành khoảng 30–45 phút với máy bay thân hẹp, và sớm hơn nữa với máy bay thân rộng chở hơn ba trăm khách.
• Giờ đóng cửa: thường 15–20 phút trước giờ khởi hành. Có thẻ in sẵn dòng này, có thẻ không, nhưng mốc ấy vẫn tồn tại trong điều lệ của hãng.

Con số trên là mức phổ biến tính tới năm 2026, mỗi hãng và mỗi sân bay có thể khác. Quy tắc an toàn là coi giờ lên máy bay như giờ hẹn của bạn với cửa ra máy bay. Khi chuyến bị lùi giờ, thẻ đã in không tự đổi, nên hãy tin màn hình thông tin chuyến bay và tin nhắn của hãng hơn tờ giấy trong tay.

Số ghế: chữ cái nào là cửa sổ, chữ nào là lối đi

Số ghế gồm số dãy tính từ mũi máy bay về đuôi, và một chữ cái chỉ vị trí trong dãy. Trên máy bay thân hẹp phổ biến như Airbus A321 hay Boeing 737, mỗi dãy hạng phổ thông có sáu ghế đánh A–B–C, lối đi, D–E–F. Như vậy A và F là cửa sổ, C và D là lối đi, B và E là ghế giữa.

Trên máy bay thân rộng, cách đánh khác nhau giữa các hãng. Nhiều hãng bỏ chữ I vì dễ nhầm với số 1, có hãng bỏ cả chữ O. Một số hãng bỏ dãy số 13 vì kiêng, nên sau dãy 12 là dãy 14. Hạng thương gia thường ít ghế hơn mỗi dãy nên có thể chỉ có A, C, D, F hoặc A, D, G, K.

Gặp chữ "SBY" thay vì số ghế nghĩa là bạn đang ở danh sách chờ, chưa có ghế. Gặp chữ "GATE" hoặc "See agent" nghĩa là ghế sẽ được gán ở cửa ra máy bay, thường do chuyến đang đông.

Nhóm lên máy bay: vì sao bạn chưa được gọi

Ô "Group" hay "Zone" cho biết thứ tự bạn được mời lên máy bay. Thứ tự này do hãng tự đặt, nhưng thường có khung chung như sau:

1. Khách cần hỗ trợ: dùng xe lăn, đi cùng trẻ nhỏ, người cao tuổi, trẻ đi một mình.
2. Khách hạng thương gia, hạng nhất.
3. Hội viên hạng cao của chương trình khách hàng thường xuyên và liên minh hàng không.
4. Khách phổ thông, chia theo nhóm số, thường từ dãy cuối lên dãy đầu hoặc từ ghế cửa sổ vào ghế lối đi.

Số nhóm in trên thẻ giúp nhân viên cửa gọi từng đợt cho đỡ tắc lối đi trong cabin. Có hãng in số nhóm lớn ngay góc thẻ, có hãng in chữ cái. Lên máy bay trước nhóm của mình thường không giúp được gì vì bạn vẫn phải chờ trong ống lồng; điều có ích là có mặt ở khu cửa trước giờ lên máy bay để khi gọi nhóm mình là đã ở đó.

Mã đặt chỗ, số vé và số thứ tự khác nhau thế nào

Mã đặt chỗ (PNR)

Là chuỗi sáu ký tự như "ABC12D", sinh ra khi bạn đặt vé. Một mã đặt chỗ có thể gồm nhiều người đi cùng và nhiều chặng. Với mã này cộng họ của bạn, bất kỳ ai cũng có thể vào trang quản lý đặt chỗ của nhiều hãng để xem, thậm chí đổi ghế hay huỷ chặng. Vì thế không nên để lộ mã đặt chỗ.

Số vé điện tử

Là dãy 13 chữ số. Ba số đầu là mã kế toán của hãng xuất vé, theo danh mục IATA, ví dụ vé của Vietnam Airlines bắt đầu bằng 738. Mỗi hành khách một số vé riêng. Số vé dùng khi tra cứu hoàn đổi, khiếu nại, xin hoá đơn.

Số thứ tự làm thủ tục

Thường in là "SEQ" kèm ba chữ số. Người làm thủ tục đầu tiên trên chuyến mang số 001. Nhân viên dùng số này khi đối chiếu hành lý và khách: số kiện hành lý gắn với số thứ tự của bạn. Một số người nhìn số SEQ để đoán chuyến đông hay vắng, nhưng con số ấy chỉ là thứ tự làm thủ tục, không phản ánh số khách đã mua vé.

Mã vạch trên thẻ chứa những gì

Từ cuối thập niên 2000, IATA đặt chuẩn thẻ lên máy bay có mã vạch (Bar Coded Boarding Pass, BCBP) và yêu cầu các hãng thành viên chuyển hết sang loại này, thay cho thẻ dải từ cũ. Thẻ giấy thường dùng mã vạch hai chiều dạng PDF417, hình chữ nhật dẹt nhiều vạch; thẻ trên điện thoại hay dùng mã QR hoặc Aztec.

Bên trong mã là một chuỗi ký tự theo thứ tự cố định, gồm: họ tên, mã đặt chỗ, sân bay đi và đến, mã hãng, số hiệu chuyến, ngày bay, hạng khoang, số ghế, số thứ tự và tình trạng khách. Ngày bay trong mã không viết dạng ngày/tháng mà viết bằng số thứ tự ngày trong năm, gọi là ngày Julian: ngày 1 tháng 2 là ngày thứ 032.

Mã vạch không mã hoá. Bất kỳ ứng dụng đọc mã vạch nào trên điện thoại cũng giải ra được tên và mã đặt chỗ. Đó là lý do lời khuyên quen thuộc: không chụp thẻ lên máy bay khoe trên mạng, và xé hoặc huỷ thẻ giấy sau chuyến thay vì vứt nguyên ở ghế máy bay.

Những ký hiệu lạ hay gặp trên thẻ

• SSSS: thấy trên thẻ của một số chuyến đi Mỹ, nghĩa là khách được chọn kiểm tra an ninh bổ sung. Không phải lỗi và cũng không có nghĩa bạn bị nghi ngờ điều gì cụ thể; chỉ cần dành thêm thời gian.
• INF: khách có em bé đi kèm ngồi trong lòng.
• Mã ưu tiên như "Priority", "Fast track", "SkyPriority": được dùng lối đi ưu tiên ở an ninh hoặc khi lên máy bay, tuỳ sân bay.
• Lounge hoặc tên phòng chờ: thẻ của khách đủ điều kiện vào phòng chờ có in kèm tên phòng.
• DOCS OK hoặc dấu tương tự: nhân viên đã kiểm giấy tờ nhập cảnh cho chuyến quốc tế.

Một mẹo nhỏ khi đọc thẻ nối chuyến: mỗi chặng có một thẻ riêng. Nếu bạn chỉ nhận thẻ chặng đầu, thẻ chặng sau sẽ được cấp ở quầy nối chuyến của sân bay trung gian; hỏi nhân viên ngay từ quầy làm thủ tục đầu tiên để biết.