Sân bay quốc tế Nội Bài (mã HAN) nằm ở phía bắc Hà Nội, cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 30 km, có hai đường băng song song dài khoảng 3.200 m và 3.800 m, nhà ga T1 cho khách quốc nội và nhà ga T2 cho khách quốc tế. Trước năm 2020, sân bay đã phục vụ gần 30 triệu lượt khách mỗi năm, sát công suất các nhà ga. Quy hoạch đến năm 2050 đặt mục tiêu khoảng 100 triệu khách/năm, với thêm đường băng và nhà ga mới.
Từ sân bay quân sự thành cửa ngõ của Thủ đô
Nội Bài ra đời từ một sân bay quân sự xây trong thập niên 1960 ở vùng trung du phía bắc Hà Nội. Cuối thập niên 1970, các chuyến bay dân dụng quốc tế được chuyển dần từ sân bay Gia Lâm sang Nội Bài vì Gia Lâm quá chật, nằm sát nội đô và đường băng ngắn. Đến nay Nội Bài vẫn là sân bay dùng chung dân sự và quân sự.
Vị trí ở phía bắc có cái lợi là đất đai rộng, ít dân; cái bất lợi là xa phần phía nam và phía đông của thành phố. Trong nhiều năm, đường từ trung tâm ra sân bay chủ yếu theo Quốc lộ 3 và cầu Thăng Long, kẹt xe nặng giờ cao điểm. Năm 2015, cầu Nhật Tân và đường Võ Nguyên Giáp khánh thành cùng nhà ga T2, rút ngắn đáng kể thời gian đi lại; từ đó trục này trở thành đường chính ra sân bay.
Đường băng, đường lăn và hướng gió
Hai đường băng của Nội Bài chạy theo hướng tây bắc – đông nam, mang số hiệu 11 và 29 (tức hướng la bàn khoảng 110° và 290°). Hướng này được chọn theo gió chủ đạo trong năm và địa hình xung quanh.
| Hạng mục | Thông số (khoảng) |
|---|---|
| Đường băng thứ nhất | 3.800 m × 45 m |
| Đường băng thứ hai | 3.200 m × 45 m |
| Nhà ga T1 (quốc nội) | mở năm 2001, đã mở rộng nhiều lần |
| Nhà ga T2 (quốc tế) | mở năm 2015, khoảng 10 triệu khách/năm theo thiết kế ban đầu |
| Mã IATA / ICAO | HAN / VVNB |
Giống Tân Sơn Nhất, hai đường băng của Nội Bài nằm gần nhau, khoảng cách không đủ để cất hạ cánh hoàn toàn độc lập theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong khai thác, kiểm soát viên thường dành một đường băng chủ yếu cho hạ cánh và một cho cất cánh. Năm 2020, khi lượng chuyến bay giảm mạnh, đường băng và đường lăn được sửa chữa lớn sau nhiều năm xuống cấp; đó là lần hiếm hoi người khai thác có thể đóng một đường băng nhiều tháng mà không gây ùn tắc.
Mùa đông sương mù và mưa phùn
Thời tiết Hà Nội đặt ra thử thách khác hẳn TP.HCM. Từ cuối thu tới đầu xuân, những buổi sáng có sương mù và mưa phùn làm tầm nhìn giảm, trần mây thấp. Máy bay khi đó hạ cánh bằng hệ thống hạ cánh bằng thiết bị (ILS) và phải tuân theo giới hạn tầm nhìn tối thiểu của từng loại thiết bị, từng tổ bay. Có những buổi sáng tháng Giêng, chuyến bay phải chờ trên không hoặc chuyển hướng về Cát Bi, Vân Đồn vì tầm nhìn dưới mức cho phép. Đường băng ẩm ướt kéo dài cũng làm tăng việc làm sạch cao su bám trên mặt đường, việc đội kỹ thuật phải làm định kỳ để giữ độ ma sát.
Nhà ga T1 và T2: hai thế hệ kiến trúc
Nhà ga T1 khai thác từ năm 2001, là nhà ga hiện đại đầu tiên của Hà Nội với cầu ống lồng và mái cong. Ban đầu nhà ga phục vụ cả quốc tế lẫn quốc nội, sau khi có T2 thì chỉ còn quốc nội. T1 được cải tạo, mở rộng để nâng công suất, nhưng vẫn thường quá tải vào mùa cao điểm.
Nhà ga T2 khánh thành đầu năm 2015, xây bằng vốn vay ODA Nhật Bản, do các nhà thầu Nhật thi công. Sảnh rộng, trần cao, lấy nhiều ánh sáng tự nhiên, khác hẳn cảm giác chật của T1 những năm trước. Đi kèm là sân đỗ, hệ thống băng chuyền phân loại hành lý và đường nối với cầu Nhật Tân.
Hai nhà ga cách nhau một quãng, có xe buýt trung chuyển miễn phí. Khách nối chuyến giữa quốc tế và quốc nội cần tính thời gian di chuyển giữa hai nhà ga cộng thời gian làm thủ tục xuất nhập cảnh, thường không dưới 2–3 tiếng nếu vé không nối suốt.
Quy hoạch mở rộng: Nội Bài tới năm 2050
Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không năm 2023 và quy hoạch chi tiết Nội Bài phê duyệt sau đó xác định Nội Bài tiếp tục là sân bay cửa ngõ của miền Bắc, mở rộng theo hai mốc:
- Khoảng năm 2030: công suất khoảng 60 triệu khách/năm, mở rộng nhà ga T2, xây nhà ga T3 mới, bổ sung sân đỗ và đường lăn.
- Tầm nhìn 2050: công suất khoảng 100 triệu khách/năm, thêm đường băng mới, thêm nhà ga và khu hàng hoá lớn hơn.
Mở rộng như vậy đòi hỏi thu hồi đất lớn ở các xã quanh sân bay, di dời dân cư, và làm lại hệ thống đường vào. Việc triển khai theo từng phần, ưu tiên mở rộng nhà ga trước vì đó là nút cổ chai cấp bách nhất. Các con số và tiến độ cụ thể nên đối chiếu với thông báo của ACV và Cục Hàng không Việt Nam.
Vì sao vừa mở rộng Nội Bài vừa làm Gia Bình
Nghe có vẻ chồng chéo, nhưng đây là cách nhiều thành phố lớn làm. Mở rộng một sân bay đang khai thác rất chậm và tốn kém vì vừa làm vừa phải giữ chuyến bay chạy đều. Một sân bay thứ hai ở hướng khác vừa chia tải trong lúc Nội Bài đang thi công, vừa phục vụ phần dân cư và khu công nghiệp xa Nội Bài, vừa làm phương án dự phòng khi thời tiết hoặc sự cố đóng một sân bay.
Hàng hoá: phần ít ai để ý của Nội Bài
Nội Bài không chỉ là sân bay hành khách. Vùng phía bắc Hà Nội và các tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc cũ (nay thuộc Phú Thọ) là nơi đặt nhiều nhà máy điện tử, linh kiện có giá trị cao trên mỗi kilôgam, nên đi đường hàng không là hợp lý. Sân bay có các nhà ga hàng hoá do nhiều doanh nghiệp khai thác, đón cả máy bay chở hàng chuyên dụng lẫn hàng đi trong khoang bụng của máy bay chở khách.
Hàng hoá thường bay đêm, khi đường băng rảnh hơn. Nếu đi chuyến khuya ở Nội Bài, bạn có thể thấy những chiếc máy bay hàng thân rộng đỗ ở khu sân đỗ riêng, xe nâng chạy liên tục chuyển các thùng hàng lớn.
Đi Nội Bài sao cho thuận
- Tính đường cầu Nhật Tân: trục Võ Nguyên Giáp thường thoáng hơn Quốc lộ 3, nhưng vào chiều thứ Sáu và trước kỳ nghỉ, đoạn đầu cầu vẫn ùn.
- Xem nhà ga trên vé: T1 cho quốc nội, T2 cho quốc tế. Một số chuyến nội địa của hãng có thể được bố trí ở nhà ga khác tuỳ thời kỳ, hãng sẽ ghi rõ trên vé điện tử.
- Mùa đông dự phòng thời gian: sương mù buổi sáng có thể làm chậm chuyến đầu ngày dây chuyền sang các chuyến sau.
- Xe buýt nối sân bay: có tuyến xe buýt từ trung tâm Hà Nội ra cả hai nhà ga, rẻ và đều đặn, hợp cho người đi ít hành lý.
Câu hỏi thường gặp
Sân bay Nội Bài cách trung tâm Hà Nội bao xa?
Nội Bài cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 30 km về phía bắc. Đi ô tô qua cầu Nhật Tân và đường Võ Nguyên Giáp thường mất khoảng 40–60 phút tuỳ giờ.
Sân bay Nội Bài có mấy đường băng?
Nội Bài có hai đường băng song song dài khoảng 3.800 m và 3.200 m, cùng hướng 11/29. Quy hoạch tới năm 2050 bổ sung thêm đường băng mới.
Nhà ga T1 và T2 Nội Bài khác nhau thế nào?
T1 mở từ năm 2001, nay phục vụ khách quốc nội; T2 khánh thành năm 2015, phục vụ khách quốc tế. Hai nhà ga cách nhau một quãng, có xe trung chuyển miễn phí.
Vì sao mã sân bay Nội Bài là HAN?
HAN là mã IATA lấy từ tên thành phố Hà Nội, không phải tên sân bay. Mã ICAO của Nội Bài là VVNB, trong đó VV là tiền tố của Việt Nam.
Nội Bài mở rộng tới bao nhiêu khách?
Theo quy hoạch, Nội Bài nâng công suất lên khoảng 60 triệu khách/năm vào năm 2030 và khoảng 100 triệu khách/năm vào năm 2050, với nhà ga và đường băng mới.
