Sân bay quốc tế Phú Quốc (mã PQC) khai trương ngày 2/12/2012, thay cho sân bay Dương Đông cũ nằm giữa thị trấn, với một đường băng dài 3.000 m đủ cho máy bay thân rộng. Đây là cửa ngõ chính của đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, và là sân bay đảo bận rộn nhất Việt Nam. Để chuẩn bị cho Tuần lễ Cấp cao APEC năm 2027 tổ chức tại Phú Quốc, sân bay được lên kế hoạch mở rộng cả nhà ga lẫn đường băng.
Từ đường băng giữa thị trấn đến sân bay mới
Người từng đến Phú Quốc trước năm 2012 còn nhớ sân bay Dương Đông: đường băng ngắn chạy sát nhà dân, máy bay cánh quạt ATR 72 lượn xuống ngay trên mái nhà thị trấn. Đường băng ngắn, không nhận được máy bay phản lực cỡ A320, và không thể kéo dài vì hai đầu đã là khu dân cư.
Sân bay mới được xây ở phía nam Dương Đông, trên vùng đất rộng gần bờ biển phía tây của đảo. Ngày 2/12/2012, toàn bộ hoạt động chuyển sang sân bay mới chỉ trong một đêm: chuyến cuối cất cánh từ sân bay cũ, chuyến đầu hạ cánh xuống sân bay mới. Kiểu "chuyển sân bay qua đêm" này là việc khó trong ngành, vì toàn bộ xe, thiết bị, nhân sự, hệ thống dẫn đường phải đổi chỗ trong vài giờ và vận hành ngay sáng hôm sau.
Thông số chính của sân bay
| Hạng mục | Thông số (khoảng) |
|---|---|
| Đường băng | 3.000 m × 45 m, hướng 10/28 |
| Máy bay lớn nhất khai thác thường xuyên | máy bay thân rộng cỡ Boeing 787, Airbus A330 |
| Nhà ga hành khách | một nhà ga chung quốc tế và quốc nội |
| Mã IATA / ICAO | PQC / VVPQ |
| Đơn vị khai thác hiện tại | ACV |
Đường băng 3.000 m là chiều dài đủ cho phần lớn đường bay tầm trung từ Phú Quốc tới Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Ấn Độ. Muốn bay thẳng xa hơn, như sang châu Âu khi chở đầy khách và nhiên liệu trong cái nóng nhiệt đới, đường băng dài hơn sẽ có lợi. Đây là một trong những lý do kế hoạch mở rộng tính tới đường băng thứ hai.
Vì sao Phú Quốc có nhiều chuyến bay quốc tế
Phần lớn sân bay địa phương ở Việt Nam sống nhờ đường bay nội địa. Phú Quốc khác ở chỗ có tỷ lệ khách quốc tế cao. Một phần lớn đến từ chính sách miễn thị thực: từ năm 2014, người nước ngoài được miễn thị thực khi đến Phú Quốc trong thời hạn ngắn (hiện là 30 ngày), kể cả khi họ bay thẳng từ nước ngoài vào đảo hoặc quá cảnh qua một sân bay quốc tế khác của Việt Nam rồi bay tiếp ra Phú Quốc.
Chính sách này kéo theo nhiều đường bay thẳng và chuyến thuê chuyến (charter) từ Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc, Đông Nam Á và có thời kỳ cả từ Nga, Kazakhstan, Ấn Độ. Với sân bay, chuyến thuê chuyến tạo ra những đợt cao điểm rất dày vào ban đêm và theo mùa, đòi hỏi bố trí nhân lực và quầy thủ tục linh hoạt.
Gió mùa và mùa cao điểm của sân bay đảo
Phú Quốc có hai mùa rõ rệt. Từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 là mùa khô, gió đông bắc, biển phía tây lặng; đây cũng là mùa cao điểm du lịch, lượng chuyến bay tăng mạnh. Từ khoảng tháng 5 đến tháng 10 là mùa mưa, gió tây nam thổi từ vịnh Thái Lan vào, mưa rào và giông xuất hiện nhiều, đôi khi kèm gió giật.
Với người khai thác, mùa mưa nghĩa là thêm những lần máy bay phải chờ trên không hoặc quay về sân bay khác khi giông đi qua sân bay. Đường băng hướng 10/28, gần đông – tây, nên gió tây nam mạnh vừa có thành phần ngược hướng có lợi khi hạ cánh hướng tây, vừa có thành phần gió ngang mà tổ lái phải xử lý. Sân bay đảo cũng không có sân bay dự phòng ngay cạnh: nếu không hạ cánh được, máy bay thường phải bay về Cần Thơ, Tân Sơn Nhất hoặc Rạch Giá, nên kế hoạch nhiên liệu cho các chuyến tới Phú Quốc luôn phải tính kỹ.
Kế hoạch mở rộng trước APEC 2027
Việt Nam đăng cai năm APEC 2027 và chọn Phú Quốc làm nơi tổ chức Tuần lễ Cấp cao. Một hội nghị như vậy kéo tới hàng chục chuyên cơ nguyên thủ, đoàn tháp tùng, phóng viên, cùng lượng khách thường tăng vọt. Sân bay hiện tại với một đường băng và một nhà ga sẽ rất chật nếu không mở rộng.
Các phương án được công bố từ năm 2024–2025 gồm:
- Mở rộng hoặc xây mới nhà ga hành khách để nâng công suất lên mức nhiều lần hiện nay.
- Xây đường băng thứ hai song song với đường băng hiện có, giúp sân bay không phụ thuộc vào một đường băng duy nhất.
- Mở rộng sân đỗ để đủ chỗ cho chuyên cơ đỗ dài ngày trong thời gian hội nghị mà không chiếm chỗ của chuyến bay thường lệ.
- Kêu gọi doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư theo các hình thức hợp tác với nhà nước.
Quy mô cụ thể, chủ đầu tư từng hạng mục và tiến độ là những thông tin thay đổi theo từng bước phê duyệt. Người quan tâm nên theo dõi thông báo của Cục Hàng không Việt Nam và Uỷ ban nhân dân tỉnh An Giang.
Chuyên cơ đỗ ở đâu khi có hội nghị lớn
Ở các hội nghị cấp cao, sân bay thường phải giải một bài toán thú vị: hàng chục máy bay lớn cần chỗ đỗ suốt nhiều ngày. Có nơi điều một phần chuyên cơ sang sân bay gần đó, chờ ngày đón đoàn về. Với Phú Quốc, các sân bay đất liền như Cần Thơ, Tân Sơn Nhất, Long Thành có thể là chỗ "gửi" máy bay, nhưng điều đó đòi hỏi tính toán rất kỹ về thời gian bay qua lại và quyền sử dụng vùng trời.
Nước, điện và đường: hạ tầng phía sau sân bay đảo
Một sân bay đảo lớn lên kéo theo áp lực lên những thứ tưởng như không liên quan. Nhiên liệu bay phải chở bằng tàu ra kho ở đảo, nên kho xăng dầu sân bay cần dung tích đủ cho nhiều ngày phòng khi biển động. Nước sạch cho nhà ga, suất ăn và vệ sinh máy bay lấy từ nguồn nước có hạn của đảo. Điện cho đèn đường băng, hệ thống dẫn đường và điều hoà nhà ga phải có nguồn dự phòng tại chỗ. Mỗi lần nâng công suất nhà ga, các hạng mục này cũng phải tính lại cùng lúc, nếu không sân bay sẽ có đường băng mới mà thiếu xăng, thiếu nước vào đúng mùa cao điểm.
Đi qua sân bay Phú Quốc
- Khoảng cách: từ sân bay về trung tâm Dương Đông khoảng 10 km, về An Thới ở phía nam khoảng 20 km, lên Gành Dầu ở phía bắc khoảng 40 km.
- Mùa cao điểm (tháng 12 đến tháng 4, nhất là dịp Tết): nhà ga đông, nên tới sớm và làm thủ tục trực tuyến khi có thể.
- Mùa mưa: chuyến bay có thể chậm vì giông, nên tránh xếp lịch nối chuyến quá sát.
- Không có đường bộ nối đất liền: nếu chuyến bay huỷ, phương án thay thế là tàu cao tốc từ Phú Quốc về Rạch Giá hoặc Hà Tiên, rồi đi tiếp bằng đường bộ.
Câu hỏi thường gặp
Sân bay Phú Quốc mở năm nào?
Sân bay quốc tế Phú Quốc khai trương ngày 2/12/2012, thay cho sân bay Dương Đông cũ nằm giữa thị trấn. Việc chuyển toàn bộ hoạt động từ sân bay cũ sang sân bay mới được thực hiện trong một đêm.
Sân bay Phú Quốc thuộc tỉnh nào?
Từ năm 2025, Phú Quốc là đặc khu thuộc tỉnh An Giang, sau khi Kiên Giang hợp nhất vào An Giang. Vì vậy sân bay Phú Quốc nay thuộc tỉnh An Giang, cùng với sân bay Rạch Giá.
Đường băng sân bay Phú Quốc dài bao nhiêu?
Đường băng dài 3.000 m, rộng 45 m, đủ cho máy bay thân rộng như Boeing 787 hay Airbus A330 khai thác các đường bay tầm trung. Kế hoạch mở rộng tính tới đường băng thứ hai.
Vì sao sân bay Phú Quốc mở rộng trước năm 2027?
Phú Quốc được chọn làm nơi tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC năm 2027, khi lượng chuyên cơ và khách tăng đột biến. Sân bay cần thêm nhà ga, sân đỗ và đường băng để phục vụ hội nghị mà vẫn giữ chuyến bay thường lệ.
Bay thẳng từ nước ngoài vào Phú Quốc có cần thị thực không?
Người nước ngoài được miễn thị thực khi đến Phú Quốc trong thời hạn ngắn theo chính sách riêng của đảo, hiện là 30 ngày. Quy định có thể thay đổi, nên kiểm tra với hãng bay hoặc cơ quan xuất nhập cảnh trước khi đi.
