Khu miễn thuế sân bay: miễn thuế gì, ai được mua, định mức mang về

Khu miễn thuế ở sân bay là các cửa hàng nằm trong khu cách ly quốc tế, bán hàng không cộng thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng của nước sở tại, vì về mặt pháp lý hàng được coi là sẽ rời khỏi lãnh thổ. Chỉ khách có thẻ lên máy bay chuyến quốc tế mới mua được. Nhưng "miễn thuế" ở cửa hàng không có nghĩa là miễn thuế khi về nhà: hàng mang vào nước đến vẫn phải nằm trong định mức hành lý miễn thuế của nước đó, vượt thì phải khai và nộp thuế.

Cửa hàng miễn thuế ra đời thế nào

Cửa hàng miễn thuế sân bay đầu tiên thường được ghi nhận là ở sân bay Shannon, Ireland, năm 1947. Thời đó máy bay chở khách vượt Đại Tây Dương chưa bay thẳng được, phải dừng ở Shannon để tiếp nhiên liệu. Brendan O'Regan, người phụ trách dịch vụ ăn uống ở sân bay, đề xuất bán hàng cho khách quá cảnh mà không tính thuế, vì họ không thực sự nhập khẩu hàng vào Ireland. Mô hình này lan ra khắp thế giới, và giờ là một nguồn thu lớn của nhiều cảng hàng không, có nơi ngang hoặc hơn phí cất hạ cánh.

Cũng vì là nguồn thu, khu miễn thuế được kiến trúc sư nhà ga đặt ở vị trí khách không thể né: ngay sau cửa an ninh và xuất cảnh, lối đi uốn lượn qua các quầy trước khi tới khu cửa ra máy bay. Kiểu bố trí "đi xuyên qua cửa hàng" này phổ biến ở nhiều nhà ga mới.

Miễn những loại thuế nào, và vì sao không phải lúc nào cũng rẻ

Hàng ở khu miễn thuế không chịu các loại thuế mà nước có sân bay đánh vào hàng tiêu dùng nội địa. Với rượu, thuốc lá, nước hoa, mỹ phẩm, vốn chịu thuế cao ở nhiều nước, phần chênh lệch có thể đáng kể. Nhưng có mấy lý do khiến giá miễn thuế không phải lúc nào cũng thấp hơn giá ngoài phố:

• Tiền thuê mặt bằng ở sân bay rất cao, và nhà vận hành cửa hàng thường phải chia doanh thu cho cảng.
• Hàng điện tử, thời trang vốn thuế thấp, nên phần miễn được không nhiều, trong khi cửa hàng ngoài phố hay có khuyến mãi.
• Tỉ giá: giá niêm yết thường bằng đô la Mỹ hoặc đồng tiền mạnh, quy đổi qua thẻ có thể kèm phí.
• Kích cỡ đặc biệt: nhiều sản phẩm chỉ bán ở sân bay có dung tích lớn hơn, khó so giá trực tiếp.

Thói quen tốt là ghi lại giá của món định mua ở cửa hàng trong nước hoặc trên trang chính hãng trước khi đi, để ra sân bay chỉ việc so.

Ai được mua và mua ở đâu

Khi mua, nhân viên sẽ yêu cầu thẻ lên máy bay và đôi khi hộ chiếu, để ghi nhận chuyến bay quốc tế của bạn. Ở nhiều nước, cửa hàng miễn thuế khu nội địa không tồn tại, vì khách nội địa không rời lãnh thổ.

Có ba vị trí cửa hàng miễn thuế thường gặp:

• Khu khởi hành quốc tế: phổ biến nhất, sau cửa xuất cảnh.
• Khu đến quốc tế: một số nước cho phép cửa hàng miễn thuế ở khu nhập cảnh, trước băng chuyền hành lý, để khách mua ngay khi về mà không phải xách theo suốt chuyến. Ở Việt Nam, Nghị định 100/2020/NĐ-CP về kinh doanh hàng miễn thuế đã mở khung pháp lý cho loại cửa hàng này.
• Trên máy bay: hãng bày bán hàng miễn thuế trong chuyến quốc tế, thường ít mẫu hơn.

Định mức hành lý miễn thuế khi nhập cảnh Việt Nam

Đây là phần người mua hay bỏ qua. Theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP (và các văn bản sửa đổi), mỗi người nhập cảnh Việt Nam bằng hộ chiếu được miễn thuế cho hành lý trong định mức sau. Bảng dưới là mức phổ biến tính tới năm 2026; trước khi đi nên xem lại trên trang của Cục Hải quan vì quy định có thể được sửa.

Có ba điểm cần lưu ý. Thứ nhất, người dưới 18 tuổi không được hưởng định mức rượu và thuốc lá. Thứ hai, với rượu, nếu chỉ mang một chai nguyên vượt định mức một chút, quy định cho phép miễn trọn chai đó. Thứ ba, định mức tính theo từng người, không gộp cho cả gia đình để một người xách tất cả.

Mang vượt định mức thì phải khai hải quan và nộp thuế phần vượt. Đi qua luồng "không có hàng phải khai" mà mang hàng vượt mức là vi phạm, có thể bị xử phạt và tịch thu.

Các nước khác có định mức riêng, thường thấp hơn hoặc cao hơn Việt Nam và thay đổi theo từng thời kỳ. Trước khi mua rượu, thuốc lá ở sân bay đi, hãy tra định mức của nước đến, không phải của nước bạn đang đứng.

Mua miễn thuế khi còn chặng nối

Nếu bạn còn bay tiếp qua một sân bay trung gian, chất lỏng mua ở khu miễn thuế (rượu, nước hoa) có thể bị giữ lại ở điểm soi chiếu nối chuyến nếu không đóng gói đúng cách. Cửa hàng thường cho vào túi nhựa niêm phong có dấu hiệu nhận biết bị mở, kèm hoá đơn bên trong. Giữ nguyên túi tới điểm cuối, đừng mở ra trong chuyến bay. Quy định chi tiết về chất lỏng mang lên máy bay, xem hướng dẫn của hãng và cảng nối chuyến.

Một cách khác là mua ở khu đến của sân bay cuối nếu nơi đó có cửa hàng miễn thuế, hoặc đặt trước và nhận hàng khi về, dịch vụ mà nhiều nhà vận hành đã triển khai.

Hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài

Khác với miễn thuế, hoàn thuế giá trị gia tăng là trả lại phần thuế đã nộp khi mua hàng ngoài phố, dành cho du khách nước ngoài mang hàng ra khỏi lãnh thổ. Việt Nam áp dụng cơ chế này cho người nước ngoài tại một số cửa khẩu quốc tế, trong đó có các sân bay lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng.

Điều kiện cơ bản gồm: mua ở cửa hàng có đăng ký bán hàng hoàn thuế, hoá đơn đạt giá trị tối thiểu (khoảng 2 triệu đồng tính tới năm 2026), hàng mua trong một khoảng thời gian nhất định trước khi xuất cảnh và còn nguyên khi trình ở quầy hoàn thuế. Ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế thường giữ lại một phần phí dịch vụ. Quầy hoàn thuế nằm ở khu xuất cảnh; người cần hoàn thuế nên đến sân bay sớm hơn bình thường vì phải xuất trình hàng và hoá đơn.

Người Việt mua hàng ở nước ngoài có thể được hưởng cơ chế tương tự của nước đó khi xuất cảnh, theo luật từng nước.

Mẹo mua sắm ở khu miễn thuế cho tỉnh táo

• Đi tới khu cửa ra máy bay trước, nắm thời gian đi bộ, rồi mới quay lại mua sắm.
• Giữ hoá đơn cho tới khi về nhà; cần khi đổi hàng, khi khai hải quan và khi qua điểm soi nối chuyến.
• Hỏi chính sách bảo hành của hàng điện tử mua ở sân bay nước ngoài: có hãng không bảo hành toàn cầu.
• Với rượu, thuốc lá: định mức của nước đến quyết định, không phải con số cửa hàng cho phép bán.
• Thanh toán bằng thẻ: chọn trả bằng đồng tiền niêm yết thay vì để máy tự quy đổi về tiền đồng, thường đỡ tốn hơn.