Việt Nam có bao nhiêu sân bay: 22 cảng hàng không và quy hoạch tới 2050

Việt Nam hiện có 22 cảng hàng không đang khai thác chuyến bay thương mại, từ Điện Biên ở Tây Bắc tới Cà Mau ở cực Nam, trong đó 21 sân bay do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) quản lý và Vân Đồn do doanh nghiệp tư nhân khai thác. Theo quy hoạch tổng thể ban hành năm 2023, cả nước sẽ có khoảng 30 cảng hàng không vào năm 2030 (14 quốc tế, 16 quốc nội) và khoảng 33 vào năm 2050. Sân bay Long Thành ở Đồng Nai và Gia Bình ở Bắc Ninh là hai sân bay lớn mới quan trọng nhất trong danh sách sắp tới.

Danh sách 22 cảng hàng không đang khai thác

Bảng dưới xếp theo vùng, ghi tỉnh thành theo địa giới 34 tỉnh thành có hiệu lực từ năm 2025. Mã IATA là mã ba chữ in trên vé và thẻ hành lý.

Lưu ý: vùng ở đây là cách chia địa lý quen thuộc để dễ đọc, không phải đơn vị hành chính. Mã IATA giữ nguyên dù tên tỉnh thay đổi, ví dụ Đồng Hới vẫn là VDH dù nay thuộc Quảng Trị, Phú Quốc vẫn là PQC dù nay thuộc An Giang.

Sáp nhập tỉnh năm 2025 làm bản đồ sân bay đổi thế nào

Khi cả nước còn 63 tỉnh thành, phần lớn tỉnh có sân bay chỉ có một sân bay. Sau khi sáp nhập còn 34 tỉnh thành năm 2025, bức tranh khác hẳn:

• Năm tỉnh thành có hai sân bay: Đà Nẵng (Đà Nẵng, Chu Lai), Gia Lai (Pleiku, Phù Cát), Đắk Lắk (Buôn Ma Thuột, Tuy Hoà), TP.HCM (Tân Sơn Nhất, Côn Đảo) và An Giang (Phú Quốc, Rạch Giá).
• Gia Lai trải từ cao nguyên ra biển: một tỉnh vừa có sân bay trên cao nguyên Pleiku, vừa có sân bay ven biển Phù Cát gần Quy Nhơn. Đắk Lắk cũng vậy với Buôn Ma Thuột và Tuy Hoà.
• Khoảng một nửa số tỉnh thành có sân bay đang khai thác, nửa còn lại dùng sân bay của tỉnh lân cận. Đó là điều bình thường: mật độ sân bay hợp lý được tính theo thời gian di chuyển của người dân, không theo ranh giới tỉnh.

Với hành khách, việc đổi tên tỉnh không ảnh hưởng gì tới vé. Với người làm quy hoạch, sáp nhập đặt ra câu hỏi mới: một tỉnh có hai sân bay thì đầu tư mở rộng sân bay nào trước, và mỗi sân bay giữ vai gì.

Quốc tế hay quốc nội: khác nhau ở đâu

Một cảng hàng không được gọi là quốc tế khi có đủ lực lượng và cơ sở cho chuyến bay xuất nhập cảnh: hải quan, công an cửa khẩu, kiểm dịch y tế, khu cách ly hành khách quốc tế, kho hàng ngoại quan. Không phải chiều dài đường băng quyết định danh xưng quốc tế. Một sân bay nhỏ vẫn có thể là quốc tế nếu có chuyến bay đều tới nước ngoài, và một sân bay đường băng dài vẫn chỉ là quốc nội nếu không có nhu cầu.

Theo quy hoạch năm 2023, 14 cảng hàng không quốc tế đến năm 2030 gồm: Nội Bài, Vân Đồn, Cát Bi, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ và Phú Quốc. Gia Bình được bổ sung là cảng hàng không quốc tế khi quy hoạch được điều chỉnh năm 2025. Danh xưng quốc tế không có nghĩa là lúc nào cũng có chuyến bay quốc tế; nhiều sân bay chỉ có chuyến thuê chuyến theo mùa.

Sân bay mới trong quy hoạch: những cái tên cần biết

Ngoài Long Thành và Gia Bình, quy hoạch còn có một số sân bay mới hoặc khôi phục:

• Sa Pa (Lào Cai): phục vụ du lịch vùng núi Tây Bắc, giảm quãng đường bộ dài từ Hà Nội lên.
• Lai Châu: sân bay vùng cao cho khu vực biên giới phía bắc.
• Nà Sản (Sơn La): sân bay cũ đã ngừng khai thác dân dụng từ năm 2004, được nêu là khôi phục.
• Quảng Trị: sân bay mới ở khu vực Gio Linh cũ, hai sân bay Đồng Hới và Quảng Trị nay cùng nằm trong một tỉnh.
• Phan Thiết (Lâm Đồng): sân bay dùng chung dân sự – quân sự, phục vụ vùng biển Mũi Né.
• Biên Hoà (Đồng Nai) và Thành Sơn (Khánh Hoà): sân bay quân sự được nghiên cứu khai thác thêm dân dụng.
• Tầm nhìn 2050: thêm sân bay Cao Bằng và một sân bay ở phía nam vùng Thủ đô.

Tiến độ từng dự án rất khác nhau: có cái đang thi công, có cái mới ở bước nghiên cứu. Danh sách trong quy hoạch là định hướng, không phải lời hứa về năm khai trương.

Quy hoạch dựa trên nguyên tắc gì

Bản quy hoạch đặt mục tiêu khoảng 95% dân số có thể tiếp cận một cảng hàng không trong bán kính khoảng 100 km. Cách tính này giải thích vì sao vùng núi phía Bắc được thêm nhiều sân bay mới: đó là vùng có quãng đường bộ dài nhất tới sân bay gần nhất. Ngược lại, đồng bằng sông Cửu Long đông dân nhưng địa hình phẳng, đường bộ đã cải thiện, nên ít sân bay mới hơn.

Các nguyên tắc khác gồm: sân bay cửa ngõ lớn (Nội Bài, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Cam Ranh) gánh phần lớn khách quốc tế; sân bay địa phương phục vụ du lịch và kết nối vùng; tận dụng sân bay quân sự sẵn có để giảm chi phí đất; và kêu gọi doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư nhà ga, thậm chí cả sân bay.

Số liệu nên đọc thế nào cho đúng

Khi đọc tin về sân bay, ba nhầm lẫn hay gặp:

1. Công suất thiết kế khác lượng khách thực tế: một nhà ga 15 triệu khách/năm có thể đang phục vụ 20 triệu (quá tải) hoặc chỉ 5 triệu (dư thừa).
2. Lượt khách tính cả đi lẫn đến: một người bay khứ hồi qua sân bay được tính hai lượt.
3. "Có trong quy hoạch" khác "đã phê duyệt dự án": quy hoạch chỉ là danh sách định hướng; dự án phải qua chủ trương đầu tư, thiết kế, chọn nhà đầu tư rồi mới khởi công.

Nguồn số liệu đáng tin là Cục Hàng không Việt Nam, báo cáo của ACV, và văn bản quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt. Các con số trong bài là số làm tròn, tính tới thời điểm các văn bản được ban hành.